Korte biografie

Karl Marx

Karl marx werd geboren in Trier (Duitsland) op 5 mei 1818 als zoon van een rechtsgeleerde, zijn moeder was een Nederlandse. Op zeventienjarige leeftijd ging Karl aan de Universiteit van Bonn rechten studeren, maar door gebrek aan belangstelling gaf hij die studie na één jaar op, en ging in Berlijn filosofie studeren. Daarnaast verdiepte Karl Marx zich in geschiedenis en economie. Aan de universiteit van Jena promoveerde hij tot doctor in de filosofie. Pogingen om aan een universiteit benoemd te worden mislukten, omdat de duitse reactionaire universiteien hem te liberaal vonden.

In 1842 werd Marx redacteur van de Rheinische Zeitung en hield zich steeds meer bezig met economische vraagstukken, maar wegens zijn radicale opvattingen werd dit blad in 1843 verboden. In 1844 vestigde Marx zich in Parijs, waar hij redacteur werd van de Deutsch Französische Jahrbücher, waarin felle kritiek werd geleverd op de bestaande maatschappelijke orde. Door een artikel in dit blad leerde hij de zakenman Friedrich Engels uit Manchester kennen, waarmee hij zeer bevriend werd. In 1845 werd Marx gedwongen Parijs te verlaten en vestigde zich in Brussel samen met Friedrich Engels en sloten zich aan bij de socialistische beweging. Samen schreven zij het Communistisch Manifest. In 1848 verstrokken Marx en Engels naar Duitsland om actief deel te nemen aan de revolutie. Dit mislukte en Marx werd opnieuw verbannen. Hij vestigde zich nu in Londen, waar hij de rest van zijn leven verbleef. In 1867 verscheen de eerste druk van Das Kapital, het beroemste boek dat de grondslag vormde voor het Marxisme. Volgens de theorie van Marx veroorzaakt de invoering van machines een verlaging van de kosten van het levensonderhoud en dus van de lonen. Zoals Quesnay aannam dat de grond de enige factor is die meerwaarde oplevert, zo neemt Marx aan dat dit uitsluitend met arbeid het geval is. Volgens Karl Marx zullen de "krachten" in de bestaande kapitalistische maatschappij deze omvormen tot de collectivistische maatschappij. Marx onderscheidt (voorspelt) daarin de volgende vijf krachten of stadia:

1. De concentratie wet, waarbij grote ondernemingen voortdurend de kleine opslokken, en hierdoor steeds grotere ondernemingen onstaan.
2. De accumulatie wet, veronderstelt dat kapitalisten, die de meerwaarde ontvangen, door concurrentie proberen de omvang van de ondernemingen steeds te vergroten.
3. De Verelendung, de voortdurende verslechtering van de positie van de proletarische klasse, die afhankelijk zijn van de kapitalisten. De armoede zal steeds groter worden.
4. De crisistheorie, die wordt afgeleid uit de wet van de steeds maar dalende winstvoet. Het gaat de bedrijven steeds slechter, waardoor arbeiders worden ontslagen. Hierdoor ontstaat weer sociale ellende.
5. De ineenstorting ("Zusammenbruch") van de kapitalistische maatschappij. De crises, aldus Marx, zullen elkaar steeds sneller opvolgen en de positie van de arbeidende klasse zal voortdurend slechter worden. De spanning tussen de klassen wordt onhoudbaar.

Karl Marx overleed in 1883 in Londen.

bronvermelding

Alfred MarshallJohn Stuart Mill
Andere korte biografieën: .
Antoine A. Cournot John M. Keynes David Ricardo
François Quesnay Jean Baptiste Say Adam Smith

Lijst met biografieën van beroemde economen